Jielde

Botters Brocante

 

Wij zijn gespecialiseerd in het opknappen en restaureren van oude industriële lampen. We staan bekend om de Jieldé maar we restaureren alles wat op ons pad komt. Enkele merken zijn Kaiser Idell, Mazda, Midgard, Sanfil J.L. Paris, Hala, Erpé, SiS, Siemens etc.

Om de Jieldé lampen te restaureren hebben we inmiddels een grote voorraad onderdelen. Eventueel kunnen we ook lampen samenstellen en polijsten.

U kunt bij ons ook terecht voor het laten repareren of restaureren van uw oude lamp(en), stuur hiervoor een mail naar info@bottersbrocante.nl.

Hier volgt een korte introductie van de Jieldé lamp.

 

Geschiedenis

De Jieldé lamp vindt zijn oorsprong in Frankrijk. In 1951 bedenkt Jean-Louis Domecq, een Franse ingenieur, een werklamp die in zijn behoeftes voorziet. Vooral gefrustreerd door het aanbod van werklampen die de tand des tijds niet doorstaan bedenkt hij zelf een lamp. De lamp is specifiek bedoeld als werklamp in ateliers, werkplaatsen en fabrieken.

Er zijn wel een aantal eisen waaraan de lamp volgens hem moet voldoen:

  • Robuust & Licht: Om deze reden is de lamp deels gemaakt van aluminium. De armen en de globe zijn van een harder metaal.
  • Duurzaam: De Jieldé heeft een gepatenteerd contactsysteem, slijtage aan koppelstukken of snoer is minimaal bij de Jieldé. (hierover hieronder meer)
  • Gebruiksvriendelijk: De ring om de globe maakt het mogelijk de lamp snel van positie te veranderen zonder de warme globe aan te hoeven raken

De oude Jieldé lampen hebben al een heel leven achter de rug. Dat is soms ook te zien, de ene lamp is in betere staat dan de ander. Wij vinden het zelf het mooist wanneer de lamp goed gebruikt is maar nog wel zijn originele kleur heeft. Deze lampen passen eigenlijk in elk interieur.

 


Types

DSC_2704Ten eerste zijn er 3 soorten Jieldé lampen. Twee ervan hebben onze interesse, dat zijn de standaard lamp en de LAK. De derde is een hanglamp, dat is een nieuwere lamp.


Armen.

Er bestaan ontelbaar veel varianten van de Jieldé lamp. Het bijzondere aan de Jieldé is dat er gevarieerd kan worden in aantallen armen. De kleinste variant is de Jieldé zonder armen. Wij noemen dit zelf een wandlampje omdat hij daar vaak voor gebruikt wordt.

Daarnaast bestaan er lampen met 1, 2, 3, 4, 5 of 6 armen.

Ook in de armen zijn er varianten; de arm van 40 cm, de arm van 25 cm (zie foto) en de arm van 120 cm. Er zijn zelfs gebogen armen, dit zijn echter wel nieuwere armen.


Het koppelstuk.

DSC_2737De Jieldé bestaat uit losse onderdelen. De voet, met daarop een haaks koppelstuk, de armen, de fittinghouder en tenslotte de globe.

In het koppelstuk is er variatie. We hebben het dan over een dubbel of driedubbel koppelstuk. In het Frans een “renvoi d’angle” (haakse overbenging). In dit geval dus een “Renvoi d’angle Double” en “Renvoi d’angle Triple”. (zie foto) Deze onderdelen zijn van origine niet in fabrieken gebruikt. Dit zijn onderdelen die in de latere modellen zijn toegepast. Wij stellen deze lampen zelf samen, de lamp wordt gepolijst en is volledig naar wens samen te stellen. Tevens is het normale koppelstuk willekeurig tussen twee armen te plaatsen, dit gebeurde vaak bij de modellen Flurex is onze ervaring. Zoek op “Flurex” in onze webshop om dit model te zien.

Fittingen.

De eerste Jieldés zijn voorzien van een B22 bajonetfitting, een lampje met twee ‘weerhaakjes’ die ervoor zorgen dat de lamp niet los trilt. De lamp werd voornamelijk geplaatst op machines, waar de lamp aan trilling onderhevig was. Later zijn deze fittingen vervangen voor porseleinen E27 fittingen. Indien gewenst kunnen we de bajonetfitting vervangen voor een porseleinen E27 fitting. Dit doen we echter niet standaard omdat we van mening zijn dat, als er van origine een bajonetfitting in de lamp heeft gezeten, deze er ook in hoort.


De Jieldé LAK.

DSC_2077Dit type Jieldé is later gekomen dan de standaard Jieldé. Intern is deze lamp volgens hetzelfde principe, verder is alles anders. De lamp is over het algemeen hoekiger dan de standaard Jieldé, die meer bol en rond is. Dit type is blijkbaar minder in de smaak gevallen, er zijn er minder van gemaakt en je zult ze dus ook minder snel tegen komen. (zie foto)

Datering.

De echte Jieldé is te herkennen aan het typeplaatje. Hierin is ook een grote verscheidenheid. De oudste plaatjes hebben een groot logo van Frankrijk. Ze komen in verschillende kleuren; groen, blauw, zwart…Latere Jieldés hebben een aluminium sticker gekregen, deze is ook weer in meerdere types geleverd. De nieuwe Jieldés zijn ook voorzien van een nummer.

De lamp is verder op verschillende punten grofweg te dateren, omdat we zoveel Jieldés uit elkaar halen hebben we hier een goed beeld van.


Techniek.

DSC_2729De Jieldé is in één opzicht bijzonder. Omdat de eis van Jean-Louis Domecq was dat de lamp duurzaam was heeft hij gekozen voor een “draadloos” systeem in de scharnierpunten. De lamp gebruikt wel draden, maar dan alleen tussen de scharnierpunten. De draden zijn gesoldeerd aan koperen schijven, twee stuks. Elk koppelingshelft heeft deze schijven. Tussen deze koperen schijven zitten losse koperen ringen, een kleine en een grote. Deze ringen zijn gewelfd. Wanneer de koppelstukken tegen elkaar worden vast gezet worden de gewelfde ringen in elkaar gedrukt en verbinden ze de twee grote en de twee kleine koperen schijven met elkaar.

Dit systeem zorgt ervoor dat er bij het draaien van de lamp geen draden bewegen of draaien. Er is dus geen kans op draadbreuk en dus ook niet op kortsluiting. Dit vergroot de levensduur van de lamp enorm. Aangezien de koppelstukken van aluminium zijn, zit hier een slijtstrip tussen zodat bij het draaien van de lamp de koppelingen niet “invreten”.

Schakelaars.

De oude Jieldés hebben een metalen schakelaar, de nieuwe een zwarte plastic schakelaar. De oude variant van de Jieldé LAK heeft een dunne zwarte schakelaar zoals ook wel in medische apparatuur gebruikt wordt.

Kleuren.

12086859_417809151743076_1337537489_nDe Jieldé is in veel verschillende kleuren uitgebracht. Echter, de hele oude zijn er maar in een paar kleuren. Hoe later de Jieldés geproduceerd zijn hoe verscheidener het kleurgebruik werd. De allernieuwste Jieldés zijn er zelfs in bronskleur en in chroom.

Veel lampen hebben in het verleden een ander kleurtje gekregen. De ene deed dit met een blokkwast, de ander probeerde het wel netjes. Ondanks dat we ook veel lampen hebben die de originele kleur niet meer hebben kiezen we er vaak voor om die kleur te behouden, en dus niet te polijsten of de verflaag te verwijderen. De lampen krijgen echt karakter na zoveel jaar, deukjes, krasjes, een beetje roest en wat afgebladerde verf laten mooi zien hoe de lamp is gebruikt. Elke deukje en elk krasje heeft een verhaal.

Om dan te bedenken dat de oudste lampen al 65 jaar oud zijn…wat zullen ze allemaal wel niet meegemaakt hebben….?